Introductie computers

NB: wachtwoorden (= paswoorden) voor het UNIX-netwerk zijn via de docent verkrijgbaar, voor het Windows-netwerk bij het systeembeheer.

Op deze bladzijde staan wat korte aanwijzingen om snel met een UNIX-machine (computer/werkstation) bij Informatica in Leiden aan de slag te kunnen. Er zijn verschillende soorten computersystemen beschikbaar. Je moet zelf veel oefenen/proberen. Onder UNIX-machines verstaan we Linux-PC's onder meer in zaal 302/304/306/308/305/410. (Analoog de wiskunde-computers in zalen 307 en 309.) Soms lopen dingen wat anders op verschillende machines, maar het meeste gaat analoog. Veel succes!

Voor de volledigheid moet nog opgemerkt worden dat de PC's ook onder Windows-NT of -XP kunnen draaien.

Inloggen

Maak jezelf bekend aan het systeem door je user-id (oftewel accountnaam oftewel user name) en daarna (niet zichtbaar op het beeldscherm) je geheime wachtwoord in te toetsen. Selecteer hierbij KDE.
Vandaag is de user-id ????? en het wachtwoord ?????. Na enige tijd wachten is de computer klaar.

UNIX shell

Onder Linux/X open je een "xterm(inal)" door de juiste ikoon aan te klikken. Als je op een Linux-machine het windowsysteem KDE draait, staat er doorgaans een ikoon met een schelpje of een monitor.

In zo'n window kun je UNIX-commando's intikken. Zo is ls net zoiets als dir uit het aloude DOS. Bovenin het nu geopende window staat "winterm" of "xterm" of iets dergelijks.

Wachtwoord wijzigen

In zo'n winterm kun je je wachtwoord oftewel paswoord wijzigen met passwd Doe dat! Je nieuwe wachtwoord moet hoofd- en kleine letters, en rare tekens, door elkaar bevatten: geen namen, woorden, gironummers, ..., maar bijvoorbeeld beginletters van een zinnetje met % en * ertussen.

Surfen op Internet

Je kunt eenvoudig op WorldWideWeb (WWW) terecht komen met het commando firefox &. De & zorgt er overigens voor dat je in je oorspronkelijke window ook gewoon kunt doorwerken. Of klik op het bijbehorende icoon. Probeer eens: http://www.liacs.nl/.

Email

Je kunt elektronische post naar bijvoorbeeld je buurman of buurvrouw (maar ook naar de andere kant van de wereld) versturen met het commando elm of mutt. De eerste keer moet je twee vragen met y (van yes) beantwoorden.
Je komt dan terecht in de editor vi: deze is de eerste keer wat cryptisch (je kunt overigens ook een andere editor kiezen, bijvoorbeeld nedit), maar met enkele commando's red je het wel. Zo ga je met de Esc-toets van schrijf-mode naar commando-mode van vi, andersom met i (van insert). Het weghalen van een karakter gaat door eerst naar commando-mode te gaan, de cursor op het foute karakter te zetten en x te geven - daarna weer terug, op de juiste plek, met i. Saven gaat bijvoorbeeld met ZZ (in commando-mode).
Voor studenten die hun mail liever naar een ander adres laten doorsturen (bijvoorbeeld studenten Natuurkunde en Sterrenkunde) geldt de volgende tip: maak in je home directory een file .forward (let op de punt aan het begin), en zet daar het email-adres in waarnaartoe alles door moet worden gestuurd.
Er zijn ook andere (betere) mailprogramma's beschikbaar, bijvoorbeeld webmail.

Programmeermethoden en C++

Bij het eerstejaars college Programmeermethoden leren de studenten de programmeertaal C++. Zoek daar maar eens naar de programmeeropgaven.
Kijk ook eens hoe je dames op het schaakbord kunt zetten.

Maak een eigen Homepage ...

... als je zin en tijd hebt. Maak in je UNIX account een directory public_html (let op de underscore) met rechten drwxr-xr-x (bijvoorbeeld via chmod 755 public_html). Files daarin zetten, met rechten -rwxr-xr-x, en klaar. Maak in ieder geval een file index.html.

Printen

Lees elders hoe je moet printen.

Uitloggen

Uitloggen gaat door met de rechtermuisknop (of soms ook de linkermuisknop) op de achtergrond te klikken, en dan "Log out" te selecteren, op een Linux-PC ook via de/het "logout-icoon", of via een van de menu's.